ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΛΑΥΡΙΟΥ : ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ: Το φαινόμενο της διπλανής πόρτας



Η κοινωνική και οικονομική κρίση εφερε στο προσκηνιο και φαινόμενα, που υπήρχαν, αλλα παρουσιάζονται τώρα με μεγαλύτερη ενταση. Η Κοινωνική λειτουργική του Κέντρου Υγείας Λαυρίου κ Κατερινα Βρυώνη μας παραθεσε ένα ενδιαφερον αρθρο που το αναδημοσιευουμε.


1ος μύθος : «Η ενδοοικογενειακή βία αφορά μόνο την άσκηση σωματικής βίας»

Ο όρος «ενδοοικογενειακή βία» συνίσταται σε «κάθε πράξη φυσικής, σεξουαλικής, ψυχολογικής ή οικονομικής βίας, η οποία συμβαίνει εντός της οικογένειας ή οικογενειακής μονάδας, ή μεταξύ πρώην ή νυν συζύγων ή συντρόφων, ανεξάρτητα ή όχι του κατά πόσο ο δράστης μοιράζεται ή έχει μοιρασθεί την ίδια κατοικία με το θύμα».

Ο όρος αυτός δεν περιλαμβάνει μόνο την άσκηση σωματικής βίας, όπως λανθασμένα πιστεύεται, αλλά  μια σειρά, από διαφορετικής ποινικής βαρύτητας, εγκληματικές συμπεριφορές, τη λεκτική, σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική βία, τη μορφή βίας διά της παραμελήσεως, την έλλειψη φροντίδας, τη στέρηση ιατρικής περίθαλψης, ή εκπαίδευσης. Στα είδη βίας υπάγεται η οικονομική εξάρτηση και η εκβιαστική συμπεριφορά. 
Η σοβαρότερη μορφή ενδοοικογενειακής βίας, όμως, δεν εκδηλώνεται μόνο με εξωτερικά τραύματα. Τη σοβαρότερη έκφανση της την συναντάμε στα τραύματα της ψυχής, που ενώ δεν είναι εμφανή, καθίστανται βαθύτερα, μακρόχρονα και συχνά ανεξίτηλα. Δυνατές φωνές, βρισιές, απειλές, προσβολές, συκοφαντικές δηλώσεις και απομόνωση αποτελούν μερικές μόνο όψεις της άσκησης ψυχολογικής βίας.

2oς μύθος  : «Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ιδιωτική υπόθεση»

«Τα εν οίκω μη εν δήμω», έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες, υποστηρίζοντας πως τα οικογενειακά θέματα δεν πρέπει να γίνονται δημόσια. Ισχύει, όμως, αυτό στις περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας; Όταν μέσα σε μια οικογένεια υπάρχει οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης, δεν θα πρέπει να αποτελεί μυστικό ή ταμπού. Το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας δεν αποτελεί ιδιωτική υπόθεση αλλά κοινωνική παθογένεια και όσο τα στόματα παραμένουν κλειστά, η βία θα διαιωνίζεται.

3oς μύθος:  «Όλα τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας καταγγέλλονται στους επίσημους φορείς κοινωνικού ελέγχου»

Η άσκηση ενδοοικογενειακής βίας και συγκεκριμένα η κακοποίηση γυναικών και ανηλίκων υπόκεινται στην κατηγορία των εγκλημάτων με τον μεγαλύτερο σκοτεινό αριθμό. Αυτό σημαίνει πως μεταξύ της καταγεγραμμένης και της πραγματικής εγκληματικότητας παρεμβάλλεται η αφανής εγκληματικότητα, η οποία οφείλεται κατά βάση στην μη καταγγελία των συμβάντων από τα θύματα.
Το ενυπάρχον πλέγμα συγγενικών σχέσεων σε αυτά τα περιστατικά, συχνά αναστέλλει το θύμα από το να καταγγείλει στην αστυνομία ένα μέλος της οικογενείας του. Το πρόσωπο που θεωρητικά έχει το ρόλο να προστατεύει ηθικά και νομικά τα υπόλοιπα μέλη της οικογενείας του, καταλήγει να στρέφεται εναντίον τους και να τα φοβίζει. Το ήδη συναισθηματικά τραυματισμένο θύμα βρίσκεται μπροστά στην ιδέα της εμπλοκής με τις μακροχρόνιες και απρόσιτες διαδικασίες των επίσημων φορέων κοινωνικού ελέγχου και τελικά προτιμά να σιωπήσει, διαιωνίζοντας το φαινόμενο.

Από την άλλη, ο στιγματισμός και η ενδεχόμενη διαπόμπευση -ιδιαίτερα σε μικρές κοινωνίες- που πρόκειται να ακολουθήσουν ύστερα από την δημοσίευση των υποθέσεων τους, πάντοτε αποτελούν ισχυρούς ανασταλτικούς παράγοντες για τη μη καταγγελία των περιστατικών. Το άτομο αισθάνεται πως είναι αβοήθητο, έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και νιώθει πως είναι άξιο της μοίρας του, επομένως δεν απευθύνεται ούτε σε ψυχολόγο ούτε σε αστυνομία ή εισαγγελία.

4oς μύθος: «Τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας αφορούν μόνο τα κατώτερα κοινωνικά στρώματa»

Σύμφωνα με την Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, η ενδοοικογενειακή βία είναι φαινόμενο που υπερβαίνει οικονομικές, κοινωνικές, μορφωτικές διακρίσεις και απλώνεται σε πολλαπλές μορφές. Το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας δεν διακρίνει τάξεις και κοινωνικά στρώματα, είναι αταξικό.

 5oς μύθος: «Το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας αφορά μόνο γυναίκες και ανηλίκους»

Υπάρχουν περιπτώσεις που τα θύματα είναι καταγγελλόμενοι κακοποιημένοι άντρες  από γυναίκες, οι οποίες χρησιμοποιούν κάθε μορφή βίας (λεκτική, ψυχολογική και σωματική), είτε για λόγους οικονομικούς, είτε για λόγους αντεκδίκησης. Επομένως,  όχι μόνο παρουσιάζεται το φαινόμενο της βίας στο αντρικό φύλο, αλλά έρχεται και κόντρα στο στερεότυπο περί σωματικής τους υπεροχής. Τέλος, τα κοινωνικά στερεότυπα του «ισχυρού» φύλου θα αποτρέψουν τον κακοποιημένο άνδρα από το να καταγγείλει το γεγονός, αναλογιζόμενος το σαρκασμό, τα πειράγματα και τη γελοιοποίηση που θα υποστεί.

Το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας μας αφορά όλους. Η βία απ’ όποιον κι αν προέρχεται, όποια μορφή κι αν παίρνει, αποτελεί αγκάθι του πολιτισμού μας. Κι ο πολιτισμός, ως γνωστόν, είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας.

Πηγή: www.crimetimes.gr (Ομιλίες από την ημερίδα της 21η Οκτωβρίου 2017 με θέμα «Ενδοοικογενειακή βία: κακοποιημένες γυναίκες και παιδιά»)